Kars merkez ve Sarıkamış’a bağlı iki köyde şap hastalığının tespit edilmesinin ardından Selim Hayvan Pazarı 14 Eylül 2026 itibarıyla geçici olarak kapatıldı. Hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla alınan karar, Ağrı açısından da dikkatle değerlendirilmesi gereken bir gelişme. Çünkü Ağrı, büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığı, hayvan pazarları ve bölge illeri arasındaki yoğun hayvan hareketliliği nedeniyle olası bir salgından doğrudan etkilenebilecek illerin başında geliyor.
Şap hastalığında en kritik konu, hastalık ortaya çıktıktan sonra değil, ortaya çıkmadan önce alınan tedbirlerdir. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın şapla mücadele rehberinde düzenli aşılama, yeni alınan hayvanların karantinaya alınması, pazara veya nakle çıkacak hayvanların önceden aşılanması, ahır girişlerinde dezenfeksiyon uygulanması ve şüpheli vakaların vakit kaybetmeden veteriner hekime bildirilmesi temel önlemler arasında gösteriliyor.
Ağrı’da bugün yapılması gereken de tam olarak budur. Kars ve çevre illerden Ağrı’ya giren hayvanların veteriner sağlık raporlarının sıkı biçimde kontrol edilmesi, hayvan pazarlarındaki giriş-çıkışların kayıt altına alınması, aşılama durumlarının kontrol edilmesi ve özellikle sınır ilçelerde saha denetimlerinin artırılması gerekiyor.
Ağrı’nın ekonomisinde hayvancılığın ağırlığı tartışılmaz. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın TBMM’ye verdiği yanıtta, 2025 yılı itibarıyla Ağrı’da yaklaşık 301 bin büyükbaş ve 1 milyon 515 bin küçükbaş hayvan bulunduğu belirtilmişti. Böylesine büyük bir hayvan varlığında olası bir şap salgını yalnızca hayvan sağlığı sorunu oluşturmaz; üreticinin gelirini, hayvan ticaretini, pazarları ve kent ekonomisini doğrudan etkileyebilir.
Hayvan pazarlarının kapanması, hayvan sevkiyatlarının kısıtlanması ve işletmelerde karantina uygulanması üreticinin satış takvimini bozabilir. Bu nedenle alınacak erken önlemler yalnızca veterinerlik tedbiri değil, aynı zamanda ekonomik kayıpları önleyici bir koruma politikasıdır.
Ağrı İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile ilçe müdürlüklerinin özellikle Kars’a yakın bölgelerde saha taramasını yoğunlaştırması, mevcut aşılama oranlarını yeniden değerlendirmesi ve üreticileri hızlı biçimde bilgilendirmesi önem taşıyor.
Kente dışarıdan getirilen hayvanların nereden geldiği, sağlık raporlarının bulunup bulunmadığı, aşı kayıtları ve işletmelere girişleri yakından izlenmeli. Gerekirse hayvan pazarlarında dezenfeksiyon noktaları güçlendirilmeli ve kaçak hayvan sevkiyatlarına karşı yol kontrolleri artırılmalı.
Kars’ta alınan karar bize bir kez daha gösteriyor ki şap hastalığında zaman çok önemli. Hastalık bir bölgede yayılmaya başladıktan sonra hayvan hareketlerinin durdurulması ve pazarların kapatılması kaçınılmaz hale gelebiliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı da geçmiş salgınlarda hayvan satış yerlerinin geçici olarak kapatılmasını, hastalığın yayılımını durdurmak için kullanılan temel önlemlerden biri olarak uyguladı.
Ağrı açısından yapılması gereken açıktır: Hastalığın şehre ulaşmasını beklemek yerine bugünden önlem almak.
Kars’taki gelişme “bize gelmez” denilecek bir olay değildir. Komşu iller arasında yoğun hayvan ticareti olan Doğu Anadolu’da bir ilde ortaya çıkan hastalık kısa sürede başka illerin de gündemine dönüşebilir.
Ağrı’nın üreticisi, hayvan varlığı ve ekonomisi korunmak isteniyorsa aşılama, karantina, dezenfeksiyon, pazar denetimi ve hayvan sevkiyat kontrolleri vakit kaybetmeden en üst seviyeye çıkarılmalıdır.
Şap Ağrı’nın kapısına geldikten sonra alınacak tedbirin bedeli çok daha ağır olabilir. Bugün alınacak tedbir ise hem hayvanı hem üreticiyi hem de Ağrı ekonomisini korur.
